Er staat een potje paprikapoeder in bijna elk Nederlandse keuken. Verstegen, La Drogheria, Euroma - vertrouwde namen. Maar in dat potje zitten mogelijk tientallen pesticiden die verboden zijn in de Europese Unie. Dat onthulde Foodwatch na uitgebreid onderzoek naar 64 producten uit vier landen. De kruiden, thee en rijst die bij Albert Heijn en Jumbo in de schappen liggen, kwamen er slecht van af.
Wat Foodwatch precies onderzocht
Foodwatch nam rijst, thee en kruiden onder de loep in Nederlandse, Duitse, Franse en Oostenrijkse supermarkten. Onder de producten zaten veelgebruikte merken als Verstegen, La Drogheria, Euroma en Albert Heijn-huismerkproducten.
De uitkomsten zijn verontrustend. Van de 64 geteste producten bevatten er 49 pesticiden. In 45 gevallen ging het om stoffen die niet zijn goedgekeurd voor gebruik binnen de EU. Veertien producten overschreden zelfs de wettelijke maximumlimieten - wat betekent dat ze officieel niet verkocht mogen worden.
Welke producten zitten in de problemen
Het zijn niet de obscure nichemerken maar de bekende namen die terugkeren in de resultaten. Bij kruiden valt op:
- Paprikapoeder en komijn van Verstegen, La Drogheria, Euroma en La Chinata bevatten 7 tot 22 verschillende pesticiden per potje.
- Alle geteste kruidenmonsters bevatten niet-goedgekeurde stoffen - zonder uitzondering.
Bij thee kwamen de volgende merken naar voren:
- Albert Heijn groene thee, Lipton Citrus en Pickwick Green Pure bevatten verboden pesticiden.
- Biologisch scoort beter: Yogi Tea Biologische Green Energy bleef schoon.
Bij rijst kwamen het AH-huismerk basmatirijst en Tilda Pure Basmati negatief uit de test. Lassie, Ben's Original en Alesie bleven schoon.
Wil je meer weten over hoe je andere verdachte producten herkent in de supermarkt? Lees dan ons artikel over het herkennen van ultra-bewerkt voedsel.
Hoe gevaarlijk zijn deze stoffen
Dat is de lastigste vraag. Foodwatch spreekt van stoffen die in de EU niet zijn toegelaten, maar dat wil niet automatisch zeggen dat één portie schadelijk is. Het risico zit in twee dingen: de ophoping over langere tijd en de combinatie van meerdere stoffen tegelijk.
Wat experts zorgen baart is het zogeheten cocktaileffect. In een potje paprikakruiden kunnen 7 tot 22 verschillende pesticiden tegelijk aanwezig zijn. Over elk stofje afzonderlijk zijn normen vastgesteld, maar onderzoek naar hoe stoffen samen werken in het lichaam is schaars. De EFSA - de Europese voedselautoriteit - erkent zelf dat cocktailonderzoek nog in de kinderschoenen staat.
Foodwatch wijst er bovendien op dat de EU soms tolerantielimieten vaststelt op basis van handelsoverwegingen in plaats van puur gezondheidskundige principes. Het is een kritiek die politiek gevoelig ligt maar moeilijk te weerleggen is als je de onderzoeksresultaten bekijkt.
Waarom liggen ze nog gewoon in de schappen
De reden is even simpel als frustrerend. De EU verbiedt het gebruik van deze pesticiden op eigen bodem, maar niet de import van producten die er elders mee zijn behandeld. Kruiden worden vaak geteeld in landen buiten de EU, waar die restricties niet gelden. Zo belandt de stof dan toch in je potje.
Foodwatch eist dat de EU deze tegenstrijdigheid opheft en dat supermarkten hun leveranciers hard aanspreken op de naleving van veiligheidsnormen. Albert Heijn en Jumbo hebben nog niet publiekelijk gereageerd op de bevindingen. Meer details over het onderzoek vind je bij Radar, het consumentenprogramma van AVRO/TROS.
Biologisch als alternatief
De resultaten laten zien dat biologische producten het er beduidend beter van afbrengen. Yogi Tea Biologische Green Energy bleef schoon terwijl de gewone varianten van Pickwick en Lipton positief testten. Toch is biologisch niet onfeilbaar. Het keurmerk verbiedt synthetische pesticiden maar staat bepaalde natuurlijke bestrijdingsmiddelen toe.
Andere opties die je kunt overwegen:
- Koop bij een biologische speciaalzaak - die heeft doorgaans strengere inkoopnormen dan een grootsupermarkt.
- Gebruik verse kruiden - een basilicumplantje op het aanrecht heeft geen pesticidenprobleem.
- Kies voor losse thee - verse blaadjes uit een biologische winkel zijn een betere keuze dan theezakjes van grootmerken.
Wil je je voedingspatroon verder verbeteren? Lees dan ook hoe je voldoende omega-3 binnenkrijgt via de juiste voedingsmiddelen.
Wat dit betekent voor je dagelijkse keuzes
De pesticidenvondsten van Foodwatch zijn geen acute noodsituatie, maar stellen wel een fundamentele vraag over hoe ons voedselsysteem werkt. Producten die op basis van Europese voedselveiligheidswetgeving hier niet mogen worden geproduceerd, liggen gewoon in de schappen van de twee grootste supermarkten van het land.
De praktische boodschap voor thuis is duidelijk: controleer je kruidenrek. Verstegen, La Drogheria, Euroma en de AH-huismerkpaprika staan in het rapport. Wie ze al heeft, hoeft ze niet direct weg te gooien, maar bij de volgende aankoop is een biologisch alternatief een bewuste en onderbouwde keuze.
