Training & Fitness

Afwisselen in sport verlengt je leven, zeggen onderzoekers

· 6 min leestijd

De meeste sporters houden vast aan hun routine. Maandag hardlopen, woensdag naar de sportschool, zaterdag een rondje fietsen. Hetzelfde schema, week na week. Nieuw onderzoek laat zien dat dit misschien niet de slimste strategie is - niet voor je prestaties, en zeker niet voor je levensverwachting.

Wat onderzoekers ontdekten na dertig jaar volgen

Harvard-onderzoekers volgden meer dan 111.000 verpleegkundigen en zorgprofessionals gedurende dertig jaar. De deelnemers hielden bij hoe vaak en hoe lang ze sportten: wandelen, fietsen, tuinieren, hardlopen, tennis, traplopen, krachttraining en yoga kwamen allemaal aan bod.

De conclusie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift BMJ Medicine, was opvallend. Wie de meeste variatie in zijn of haar sport aanbracht, had 19 procent minder kans op vroegtijdig overlijden. Niet wie het meest trainde. Niet wie het hardst liep. Wie het breedst varieerde.

"Het lijkt gunstiger om de beschikbare energie te verdelen over meerdere soorten beweging, in plaats van alles in één intensieve activiteit te steken," zei Yang Hu, voedingsonderzoeker aan Harvard en mede-auteur van de studie. Het volledige onderzoek werd uitgebreid besproken door National Geographic Nederland.

Waarom hetzelfde schema je lichaam niet verder helpt

Je lichaam past zich snel aan. Wie wekelijks hetzelfde doet, zal merken dat de eerste weken hard aanvoelen, maar dat na enkele maanden dezelfde inspanning nauwelijks meer effect heeft. Dat is geen inbeelding - dat is fysiologie.

Hardlopen traint je hart en longen, maar doet weinig voor je spierkracht. Krachttraining maakt je sterker, maar verbetert je uithoudingsvermogen nauwelijks. Yoga vergroot je bewegingsvrijheid, maar belast je botten niet. Voor een gezond lichaam heb je al die systemen nodig, en geen enkel sport traint ze allemaal.

Wil je weten hoe je sterker wordt terwijl je ook herstelt? Lees ook dit artikel over de onverwachte voordelen van krachttraining voor je huid en je algehele gezondheid.

De meest effectieve sportcombinaties

Fijn: het onderzoek schrijft niet voor welke sporten je moet combineren. De vrijheid is groot. Wat telt, is diversiteit in belasting, tempo en houding.

  • Hardlopen en krachttraining - lopers bouwen botdichtheid op via weerstandstraining en worden beter bestand tegen blessures
  • Fietsen en yoga - fietsen belast de heupen vaak eenzijdig; yoga herstelt de balans in spierspanning
  • Zwemmen en wandelen - zwemmen is vrijwel belastingsvrij voor gewrichten; wandelen houdt de botten sterk
  • HIIT en rustige beweging - intensieve sessies naast lichte activiteit op rustdagen verlagen het sterfterisico sterker dan uitsluitend intensief trainen

Wat je nooit eerder deed, is al een goed begin. Het hoeft geen volledig nieuw programma te zijn.

Hoeveel variatie heb je precies nodig

De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan: minimaal 150 minuten matige beweging per week, plus twee keer krachttraining voor grote spiergroepen. Dit is de basis.

Maar het Harvard-onderzoek voegt daar iets aan toe. De deelnemers met de beste uitkomsten deden minimaal drie tot vier verschillende activiteiten wekelijks. Dat hoeven geen zware sessies te zijn. Een sessie van twintig minuten yoga naast je vaste looproute telt al mee.

Wie de sportschool al trouw bezoekt, kan ook kijken naar supplementen die herstel ondersteunen. Lees hoe creatine je training ondersteunt en waarom het bij meer sporters werkt dan alleen bodybuilders.

Drie stappen om volgende week al te beginnen

Je hoeft je schema niet volledig om te gooien. Drie concrete stappen helpen je snel op weg:

  1. Kijk wat ontbreekt. Doe je alleen cardio? Voeg twee keer per week krachttraining toe. Sport je alleen binnen? Probeer één keer per week buitensporten, zoals wandelen of fietsen.
  2. Vervang, vervang niet. Je hoeft je favoriete sport niet op te geven. Vervang één sessie per week door iets nieuws. Zo blijf je gemotiveerd zonder je schema te overwerken.
  3. Kies iets laagdrempeligs. Wandelen telt. Tuinieren telt. Traplopen telt. Variatie hoeft niet duur of intensief te zijn om effect te hebben.

Wil je weten welke workout de meeste resultaten geeft in de kortste tijd? Lees dan hoe de efficiëntste workout eruitziet en wanneer je die het best inplant in je week.

Wat dit voor jouw training betekent

Wie al jaren trouw naar de sportschool gaat, mag trots zijn op die consistentie. Maar consistentie in dezelfde beweging is niet hetzelfde als consistentie in gezondheidswinst.

Variatie is niet hetzelfde als van alles een beetje doen. Het gaat erom dat je lichaam regelmatig andere prikkels krijgt - andere spieren, andere gewrichten, een ander ritme. Zo bouw je niet alleen conditie op, maar houd je alle systemen jong.

En dat, blijkt na dertig jaar onderzoek aan Harvard, is precies het verschil dat telt.

L
Geschreven door Lars de Vries Sportfysioloog & Schrijver

Lars was als kind al geobsedeerd door hoe het menselijk lichaam beweegt en droomde ervan profvoetballer te worden totdat een kruisbandblessure op zijn zeventiende dat plan doorkruiste. Die blessure leidde hem naar de studie bewegingswetenschappen aan de VU Amsterdam, waar hij ontdekte dat hij meer plezier haalde uit het begrijpen van sportprestaties dan uit het leveren ervan. Na zijn master werkte hij als sportfysioloog bij een revalidatiecentrum en begon hij daarnaast te schrijven over fitness, training en blessureherstel. Zijn artikelen zijn praktisch, evidence-based en geschreven vanuit de ervaring van iemand die zowel de wetenschappelijke literatuur als de sportschoolvloer kent. Hij heeft een hekel aan fitnessinfluencers die onmogelijke resultaten beloven en beschouwt het als zijn missie om eerlijke, haalbare trainingsadviezen te geven.